fbpx
FotografiaPorady

Podstawy fotografii krajobrazowej

Przygotowałam dla Was kilka porad, które pomogą Wam opanować sztukę tworzenia pięknych krajobrazów i ciekawych przestrzeni. Dowiecie się kiedy jest najpiękniejsze światło i dlaczego warto fotografować podczas brzydkiej pogody. Na co zwracać uwagę i jak dopracować kompozycję, aby przyciągała wzrok bardziej, niż roznegliżowane panie na plakacie w męskiej ubikacji.

1. Zwróć uwagę na światło

Równie istotna co temat, jest również pora robienia zdjęć. W studio fotograf modeluje plan zdjęciowy lampami. Naszym studio jest plener, a główną lampą słońce. Podobnie jak lampy studyjne, słońce potrafi świecić w bardzo różny sposób i podobnie jak z lampami, aby robić dobre zdjęcia, musimy się najpierw “nauczyć” tego światła. Wiedzieć jaki tworzy efekt, jakie ma wady i jakie zalety, kiedy występuje i jak je najlepiej uchwycić. No i poćwiczyć cierpliwość ;). Dobre światło w fotografii krajobrazowej niestety nie zjawia się na zawołanie. Ba, czasami w wogóle się nie zjawia. Cóż, taki urok :). Jednak jak już się zjawi… to klękajcie narody!

 

Wschody i zachody słońca

Ameryki nie odkryję mówiąc, że wschody i zachody słońca robią robotę, ale tak właśnie jest. Nawet mało atrakcyjny krajobraz w świetle pięknie zachodzącego słońca nabierze uroku. Tu właśnie światło, kolory i niebo stanie się tematem numer jeden. Reszta będzie dopełnieniem.

Zachód słońca

 

Złota godzina

Kolejnym idealnym momentem zdjęć będzie tzw. złota godzina. Jest to czas gdy słońce wisi bardzo nisko. Tuż nad horyzontem oświetlając otoczenie bardzo ciepłym, miękkim światłem. Kontrast pomiędzy niebem, a ziemią jest dość ostry dlatego fotografując w złotej godzinie warto mieć filtr połówkowy. Godzina to dość umowna nazwa, gdyż w zależności od szerokości geograficznej czas ten się zmienia. W Polce jest to od około 40 (zimą)  do 70 minut (latem). Im bliżej biegunów, tym czas się wydłuża, a w okolicach równika skraca. Również w górach złota pora będzie krótsza, gdyż słońce szybciej skryje się za wzniesieniami. Moją ulubioną porą jest sam początek złotej godziny, gdy delikatne, miękkie światło pięknie podkreśla kolory, a jeszcze nie jest zbyt ciepłe. Wtedy też niebo jeszcze nie jest bardzo kontrastowe, dzięki czemu nawet bez filtrów zdjęcia wychodzą dobrze naświetlone na każdej płaszczyźnie.

Złota godzina

 

Magiczna godzina

Magiczna godzina jest często mieszana ze złotą godziną. Granica między nimi dwoma jest tak cienka, że w zasadzie się zaciera i obie te nazwy obecnie stosowane są zamiennie. Warto jednak wiedzieć, że kiedyś oznaczały dwa różne czasy.  Magiczna godzina to moment przed złotą godziną o wschodzie słońca i po złotej godzinie o zachodzie, kiedy słońce znajduje się już/ jeszcze za linią horyzontu. Światło jest miękkie, ale już nieco chłodniejsze i znacznie delikatniejsze. Cienie znikają. Jednak główną różnicą jest brak silnego kontrastu pomiędzy niebem, a ziemią. Moment ten jednak nie trwa długo i po kilkunastu minutach przechodzi powoli w błękitną godzinę.

Magiczna godzina

 

Błękitna godzina

Obiecuję, że to już ostatnia :). Jest to czas przed wchodem słońca i po zachodzie słońca, gdy kolor nieba ma wyjątkowo niebieski odcień. Jest to czas półmroku, gdzie choć światła jest niewiele, otoczenie przyjmuje nasycone i nieco nierzeczywiste barwy granatu, niebieskości i fioletów. Tutaj bez statywu już się na pewno nie obejdzie, dlatego w podróży rzadko mam okazję fotografować w tym świetle. Niestety.

Błękitna godzina

 

Burzowe światło

Pięknie nasycone i kontrastowe barwy powstają, gdy z jednej strony mamy mocno zachmurzone, ciemne niebo, a z drugiej w tym samym czasie przebija się słońce. Taki efekt powstaje często tuż przed lub po silnym deszczu lub burzy.

Burzowe światło

( Tutaj raz, że przedburzowe, to jeszcze zachód słońca się trafił. Kolory były tak jaskrawe i soczyste, że aż nienaturalne :) )

 

Uważaj na mocne słońce!

Pełnia lata, słońce świeci wysoko, mocno, radośnie! Któż tego nie lubi? Ano aparat. Letnie słońce w zenicie nie jest zbyt korzystne w fotografii w ogóle. W fotografii krajobrazowej przeszkadza dwojako. Po pierwsze mocno rozświetla niebo, tworząc blade, nietrakcyjne tło, a po drugie spłaszcza krajobraz i wypala kolory. W przypadku drzew, gór, domów i innych tego typu elementów krajobrazu dodatkowo tworzy mocne, ostre cienie. Czasami może być to wada, a czasami zaleta. Podczas mocnego słońca przydadzą się filtry polaryzacyjne i połówkowe.

 

Chmury Twoim sprzymierzeńcem

Raz, że pięknie podświetlone chmury mogą być świetnym tematem same w sobie, a dwa, że zadziałają jak blenda. Słońce przechodzące przez chmury będzie delikatniejsze i rozproszone. Pochmurny dzień to fotograficzny dzień :).

Chmury w fotografii

 

Nocna iluminacja

Uliczne latarnie, niebo usiane gwiazdami, księżyc… To też jest światło, a jakie zaskakujące  i magiczne efekty można uzyskać!

Nocne światła

2. Najlepsze zdjęcia powstają podczas najgorszej pogody

Ile razy zdarzyło Wam się zrezygnować ze zdjęć, bo pogoda nie zachęcała? Byliście pewni, że w taki deszcz/ zawieruchę /ponury dzień nie uda się zrobić żadnych fajnych ujęć? A figa! Nieprzeciętna pogoda wyczarowuje nieprzeciętne zdjęcia. Zmienia charakter miejsca, buduje nastrój, odmienia perspektywę. Innymi słowy buduje klimat.

Mgły

Jeden z moich ulubionych motywów. Uwielbiam fotografować we mgle. Powstają wtedy niesamowicie magiczne ujęcia. Pełne tajemnicy, niedopowiedzenia, bajkowości.

Fotografia - mgła

 

Burza

Nic tak nie dodaje zdjęciu mocy i dynamiki jak burzowe niebo z kilkoma soczystymi błyskawicami w tle! Nie jest to łatwy rodzaj fotografii i przede wszystkim trzeba pamiętać o swoim bezpieczeństwie, ale malowniczość takich widoków wynagradza niejedno przekleństwo nad aparatem ;).

Burzowe chmury

( Tutaj, kryjąc się na stacji benzynowej podczas autostopowej podróży, obserwowaliśmy zbliżające się szaleństwo. Powiem szczerze, że uchwycenie jakiejś fajnej błyskawicy było wtedy ostatnią rzeczą o jakiej wówczas myślałam. Główną myślą było, jak przeżyć to piekło?! )

Deszcz

Kto powiedział, że w deszczu nie da się fotografować? Może nie jest to najprzyjemniejsze i trzeba uważać, aby nie przemoczyć butów i aparatu, ale jak najbardziej się da. Krople rozbijające się w kałużach,  woda odbijająca światło, klimat nostalgii, a może odrodzenia?

Ściana deszczu

( To nie mgła, to ściana deszczu :) )

 

Wiatr

Drzewa wygięte w nienaturalnych pozycjach, płożące się trawy, fruwające liście. To wszystko może nadać ciekawego, surrealistycznego charakteru Twoim zdjęciom.

Wietrzna pogoda w fotografii

 

Śnieżyca

Mocno padający śnieg, podobnie jak mgła, czy mocny deszcz, ograniczając widoczność nada zdjęciu tajemniczy, bajkowy  charakter.

Fotografia śniegu

 

3. Kadr jako kompozycja

Czasami jest tak, że widzimy jakieś przepiękne miejsce. Chwytamy więc za aparat i nie namyślając się długo robimy zdjęcie. Potem okazuje się, że na tym zdjęciu to miejsce wcale nie wygląda już tak ładnie. Znasz to skądś? Obiektyw to nie ludzkie oko. My widzimy całość, głębię, perspektywę niezależnie od tego jak i gdzie staniemy. W który punkt spojrzymy. Usiądziemy, czy podskoczymy. Żeby przekazać to samo na zdjęciu, nie wystarczy tylko pstryknąć w stronę ładnego miejsca. Trzeba to przedstawić.

Pomyśl o swoim ujęciu jak o obrazie, albo rozrzuconych klockach. Same w sobie to tylko klocki, nic specjalnego. Jednak razem tworzą niesamowitą budowlę. Całości tego co widzisz i tak nigdy obiektywem nie obejmiesz. Spróbuj więc skoncentrować się na wycinku i ułóż klocki, czyli elementy krajobrazu, tak aby stanowiły spójną całość = budowlę.

Kolory

Tematem przewodnim może być ciekawa kompozycja kolorystyczna.

Jak fotografować krajobraz - kolory

Forma

Niezwykła formacja krajobrazu świetnie przyciąga uwagę. Trzeba tylko znaleźć perspektywę, która dobrze ją wyeksponuje.

Forma w krajobrazie

Obiekt dopełniający

Gdy kadr jest zbyt płaski, znajdź ciekawy obiekt pierwszoplanowy i zbuduj kompozycję wokół niego. To może być dosłownie wszystko, ważne aby pasowało do kompozycji.

Element dopełniający w fotografii

Mocny pierwszy plan fotografia

Pierwszy plan

Kruk

( No dobrze, może nie do końca o to chodzi, ale nie mogłam się oprzeć :) )

Głębia obrazu

Kadruj tak, aby zdjęcie było wieloplanowe. Buduj głębię poprzez eksperymenty z głębią ostrości i różnymi perspektywami. Znajdź mocny pierwszy plan, który będzie wiódł w dalsze rejony krajobrazu. Wykorzystaj drogi, płoty, połacie ziemi układające się w pasy, rzędy kwiatów… Wszystko co swoją geometrią, czy rozmieszczeniem prowadzi wzrok w głąb fotografii.

Głębia w fotografii

(Tutaj gra zarówno wijąca się droga, jaki i góry, które widziane z wyższej perspektywy układają się warstwowo. Samochód sprzyja pokazaniu proporcji.)

Droga prowadząca w dal

(Ten krajobraz byłby całkiem przeciętny, gdyby nie wstęga asfaltu, tworząca coraz mniejsze wysepki.)

Fotografia krajobrazu - głębia w górach

( Podobnie jest tutaj. Kadr sam w sobie nie jest porywający i byłby dość płaski, gdyby nie pasy śniegu, które wprowadzają nieco dynamiki w obrazie i tworzą przyjemną głębię.)

Płaszczyzny

Szukaj różnych płaszczyzn. Może będzie to odbicie w wodzie, a może wyjątkowo ciekawy cień. Spróbuj nakładać je na siebie. Nie zawsze przyniesie to dobre efekty, ale nie bój się próbować i sprawdzaj różne efekty. Raz jeszcze, eksperymentuj!

Płaszczyzny fotografii

(Mogą być to odbicia w wodzie…)

Płaszczyzny w fotografii 2

( Albo przypadkowy wzór na niebie, odbijający serduszko na ziemi :) )

4. Niebo ma wiele twarzy

Niebo w fotograficznej kompozycji jest tak samo ważne, jak ziemia. To ono często nadaje niepowtarzalnego charakteru naszemu zdjęciu. Góra jak stała, tak stać będzie. Niewiele się tutaj zmieni, za to niebo… ono nigdy nie będzie takie samo. Gdy robisz zdjęcie zwracaj uwagę na to, co dzieje się na niebie. Może akurat nadciągają widowiskowe chmury i wystarczy poczekać kilka minut, aby ujęcie stało się ciekawsze?

Chmury

To temat rzeka. Będąc na La Palmie przekonałam się chmury w fotografii można uchwycić na tryliard sposobów, a one same są bardzo wdzięcznym, choć nie zawsze łatwym tematem do fotografii.

Chmury w fotografii

Tęcza

Nawet tak z pozoru nieciekawy krajobraz, staje się interesujący dzięki tęczy. Dodatkowo, poburzowe światło, kreśli piękne kontrasty i podbija kolory. Szkoda, że nie padło na jakieś bardziej interesujące miejsce, ale takie niespodzianki też są fajne :).

Tęcza

Zorza polarna

W Polsce dość rzadkie zjawisko, ale się zdarza. Polecam monitorować stronę Service Aurora, poświęconą aktywności zorzy. Dzięki niej z wyprzedzeniem można się przygotować na łowy świateł północy. Ja wciąż czekam ;) .

(Nie)zidentyfikowane obiekty latające

Czyli stada ptaków, samoloty, paralotnie, balony…. Jak z chmurami, czasem wystarczy zaczekać, aby dodać interesujący element na zdjęciu. Kto wie, może kiedyś Ci się poszczęści i zobaczysz UFO? A wtedy sława, hajs i FBI na karku…. Ach te marzenia. ;)

Ptaki

 

5. Perspektywa

Czyli jak fotografować, aby nie było nudno. Wykorzystaj perspektywę wzmocnienia wyrazu tego co chcesz pokazać. Zaprezentuj temat w oryginalny sposób. Jeżeli nie możesz czegoś uchwycić, coś sprawia Ci problem, zmień perspektywę. Czasem wystarczy tylko i aż tyle.

Pokaż perspektywę

Fotografując dużą przestrzeń, czy monumentalne obiekty, postaraj się pokazać ich ogrom poprzez perspektywę. Niech to będzie drzewo, budynek, czy sylwetka człowieka. Coś co pozwoli porównać wielkość.

Perspektywa w fotografii

Perspektywa w fotografii 2

 

Zmień perspektywę

Kucnij, wejdź na drzewo. Zrób zdjęcie pod innym kątem lub z innego miejsca niż dotychczas. Poszukaj nowych spojrzeń na fotografowaną przestrzeń. Może ciekawiej będzie wyglądało spomiędzy gałęzi, albo przez zwinięty liść?

Inna perspektywa

Zejdź ze szlaku

Chcesz zrobić zdjęcie inne niż wszyscy? Idź tam, gdzie inni nie chodzą. Zejdź z utartych tras, czy szlaków. Czasem trzeba się trochę zgubić, aby znaleźć coś ciekawego. :)

 

6. Pokaż historię / tajemnicę / klimat

Aby krajobraz był ciekawy musi go coś wyróżniać. Ładnych krajobrazów jest wiele, ale sama “ładność” nie wystarczy, aby przyciągnąć uwagę kogoś, kto nie jest autorem zdjęcia. Niech Twoje zdjęcie o czymś opowiada.

Fotografia krajobrazowa

7. Format RAW

Format RAW to cyfrowy negatyw. Ma o wiele większą rozpiętość tonalną i ilość zapisanych danych niż zwykły JPG, które jest już wywołanym ( przez aparat) zdjęciem. RAW to surowy plik, podczas gdy JPG to plik po automatycznej obróbce dokonanej przez aparat. Co za tym idzie, część informacji zostaje bezpowrotnie stracona. Innymi słowy, RAW to dużo większe możliwości edycji zdjęcia w Light Roomie. Dzięki niemu możesz zniwelować niechciane cienie i prześwietlenia w dużo większym stopniu niż w JPG.  Wyciągniesz barwy, uchwycisz subtelne przejścia kolorystyczne, a całą obróbkę wykonasz bez straty jakości zdjęcia. Warto zaprzyjaźnić się z RAWami, naprawdę.

Jednakowoż, nie będę Wam wmawiać, że zawsze fotografuję w formacie RAW, bo tak robi każdy dobry fotograf i zdjęcia w JPG można od razu wyrzucić do kosza. Wiem, że są takie osoby, a przyznanie się głośno przy nich do starego, dobrego JPGa traktowane jest niemal jak zbrodnia na fotografii, grzech śmiertelny i w ogóle obraza boska. Nie u mnie. W świetle dziennym, jeżeli warunki atmosferyczne są dobre i nie widzę powodu by sięgać po RAWy, które zajmują na karcie dość sporo miejsca, robię zdjęcia w JPGach i powiem Wam, że nie narzekam. Idąc w plener na kilka godzin, mogę sobie pozwolić na wyłączność RAWów, ale w podróży, gdzie zdjęć robię naprawdę dużo, musiałabym mieć kilkadziesiąt kart, żeby te zdjęcia pomieścić. Jednak przy wyjątkowo pięknych ujęciach, trudnym  świetle, czy niezwykłych kolorach, które chcę idealnie odwzorować, zawsze działam w RAWach.

8. Ćwicz, eksperymentuj, baw się!

Podsumowując, nie tylko “co”, ale i “kiedy” oraz “jak” , stoi za sukcesem udanego zdjęcia. Tak w fotografii krajobrazowej, jak w każdej innej. Celowo nie pisałam tu o sprzęcie, bo na dobrą sprawę, każdym obiektywem macie szansę wyczarować przepiękny krajobraz. Technicznie też będzie, ale innym razem. Póki co, chciałabym abyście nauczyli się dostrzegać i wykorzystywać te ulotne momenty tym co macie. Kompozycję buduje się różnie w różnych obiektywach i o tym również opowiem. Najpierw jednak zostańcie mistrzem tego jednego. Tak naprawdę najważniejszym technicznym aspektem jest znajomość swojego aparatu. Przysłona, ostrość, czułość… no i może statyw ;). Ktoś, kiedyś powiedział, że fotografia krajobrazowa jest zarazem łatwa i trudna. I była to bardzo celna uwaga. Bo fotografia krajobrazowa to przede wszystkim test cierpliwości. Czasem całodniowe czekanie na TEN moment. To łapanie chwili, dosłownie. Warunki pogodowe, czy światło potrafią zmieniać się z sekundy na sekundę co wymaga ciągłego czuwania nad właściwymi ustawieniami. Krajobrazy nie są statyczne, to płynące chmury, przelatujące ptaki, ludzie, samochody, zwierzęta… To szybkie komponowanie kadru, by zdążyć uchwycić mgłę, idealną chmurę, błysk światła na skale, rozbryzg fali. To refleks, czujność, pomysł i umiejętność stworzenia niebanalnej kompozycji. No i czasem szczęście ;).

 

Tags: